Meer veiligheid verkleint de kans op menselijk lijden. Meer veiligheid vermindert ook de kans op financiële pijn die voortvloeit uit aansprakelijkheid. Het verkeersveiligheidsplan is een mooi begin om de kans op schade te verkleinen.
Aparte parkeervakken voor iedere categorie, zoals bestelauto’s met aanhangwagen
Vaak hectische logistieke operaties leiden gemakkelijk tot onveilige situaties. In een verkeersveiligheidplan staat welke maatregelen nodig zijn om onveilige situaties te voorkomen. Daarvoor is het noodzakelijk om eerst de onveilige situaties te inventariseren. Het handboek ‘Arbozorg Bedrijfslogistiek’ kan daarbij helpen. Een eenvoudiger hulpmiddel bij het inventariseren van pijnpunten is de BMWT site met de ‘online veiligheidstool’, gemaakt door Jeroen van den Berg Consulting. Hij belooft dat een bedrijf daarmee binnen twee uur pasklare adviezen heeft om onveilige situaties op te lossen. Bij de uitwerking daarna is gesubsidieerde ondersteuning mogelijk door Syntens. BMWT kan ook bemiddelen in het vervolgtraject bij het aanvragen van een subsidie bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het gaat hier om een tijdelijke stimuleringsregeling voor arbeidsveiligheid in MKB-ondernemingen. Een verkeersveiligheidsplan kan ook van een consultant komen. Die inventariseert en presenteert daarna de uitkomsten kant en klaar op papier, in het door hem opgestelde verkeersveiligheidsplan.
Spelregels
Het verkeersveiligheidsplan is de basis voor veilig intern transport. Intern transport is in potentie een activiteit waarin de kans op ongevallen groot is. Er gebeurt zo veel tegelijk, er is een grote kans dat mensen elkaar in de weg lopen op een vaak bescheiden vloeroppervlak. Bovendien zijn er vaak nog medewerkers van andere bedrijven op dezelfde plaats actief. Het verkeersplan beschrijft de spelregels om al die activiteiten veilig te kunnen uitvoeren. Daarbij ligt het voor de hand om de Nederlandse Wegenverkeerswet als uitgangspunt te nemen, inclusief verkeerstekens. Op die manier kunnen medewerkers en bezoekers zich gemakkelijk conformeren aan de spelregels op het bedrijfsterrein en in de magazijnen. Uitgangspunt bij een verkeersplan is dat personen die motorisch aangedreven interne transportmiddelen gebruiken, aantoonbaar beschikken over specifieke deskundigheid. Overtreding wordt bestraft als economisch delict. Nalatigheid kan werkgevers bij een ongeval met persoonlijk letsel ook een strafrechtelijke vervolging opleveren.
Aangepaste snelheid op plaatsen waar voetgangers kunnen lopen
Omgedraaide voorrangsregel
Vooral op een bedrijfsterrein waar verschillende verkeersstromen elkaar kruisen is een verkeersplan onmisbaar. Zo’n plan geeft duidelijk aan welke verkeers- en veiligheidsregels voor voetgangers, vrachtauto’s, personenwagens, heftrucks en andere rijdende machines gelden. Die regels gelden ook voor externe vervoerders, bezoekers, klanten en vertegenwoordigers. Dan is het uiteraard wel noodzakelijk dat die regels zichtbaar zijn. Dit kan met borden, wegbelijning en met geschreven regels die aan de ingang van het bedrijfsterrein verkrijgbaar zijn. Heldere communicatie is vooral nodig als de regels op het bedrijfsterrein afwijken van de Wegenverkeerswet ‘gewoonterecht’. Het is bijvoorbeeld heel verstandig om heftrucks voorrang te geven op voetgangers. Bedenk dat een heftruckchauffeur bij het achteruitrijden over de rechterschouder een dode hoek heeft van 80 tot 270 graden. Daardoor kan hij personen soms niet vroeg genoeg waarnemen. Die omgedraaide voorrangsregel geldt uiteraard niet op aangegeven voetpaden of voetgangersoversteekplaatsen die als zodanig kenbaar zijn. Als voetgangers buiten de paden lopen, kunnen zwaailichten de veiligheid bij het werken met intern transportmiddelen op het eigen terrein uiteraard ook verhogen. Dat omdraaien van de voorrangsregel is een cultuurschok en vraagt om duidelijke communicatie. Voetgangers (en fietsers) denken voorrang te hebben.
Extra moeilijk
Het verkeersplan geldt voor iedereen, ook voor externe vervoerders en voor klanten. Juist bij klanten is het extra moeilijk om handhaving van de regels af te dwingen. Daar is echt de top van het management voor nodig, net als buitengewoon duidelijke regels. Bebording is daarbij onmisbaar. Denk daarbij aan voorrangsregels, maximum snelheden, rijrichting en parkeerplaatsen. Een manier om deze regels voor iedereen duidelijk kenbaar te maken is via flyers, in verschillende talen, en pictogrammen die tot ‘over de grens’ begrijpelijk zijn. Uit een verkeersplan moet ook duidelijk blijken wie in welke gebieden mag komen. Dan is ook duidelijk wie welke persoonlijke beschermingsmiddelen nodig heeft, zoals veiligheidsschoenen. De regels zijn ook bedoeld voor kantoorpersoneel dat even iets komt verifiëren; gehoorbescherming, veiligheidshelm en hesjes. In een verkeersplan staan ook de verschillende maximum snelheden vermeld; 10 – 15 km/h in gebieden waar loop- en rijpaden duidelijk gescheiden zijn, 5 – 10 km/h in werkgebieden waar voetgangers te verwachten zijn. Op de meest gevaarlijke plaatsen is het verstandig om medewerkers en bezoekers de toegang totaal te verbieden. Na de vaststelling van het verkeersplan komen nog drie stappen. De planning van de uitvoering, de uitvoering zelf en tot slot, de eeuwig durende opdracht; handhaving inclusief een sanctiebeleid.
Rollend rotsblok
Volgens de Arbeidsinspectie wil het aantal ongevallen waarbij intern transportmaterieel betrokken is, maar niet dalen. Magazijnen zijn zo gevaarlijk niet en trucks zijn net winkelwagentjes, wordt vaak gedacht. In de Japanse versie van ‘De verborgen camera’ is te zien hoe het slachtoffer van een grap in een smal steegje plotseling een groot rotsblok op zich af ziet komen. Pas bij de botsing blijkt het een steen van zwart schuimrubber te zijn. Het gaat de makers om de reactie van het slachtoffer vlak voor de botsing; paniek en doodsangst. Bij intern transport ontstaan die gevoelens niet. Maar als stellingen instorten en trucks kantelen, dan zijn ze net zo gevaarlijk als een rollend rotsblok.
Verkeersplan Stiho en Bouwmaat
EVO Bedrijfsadvies heeft voor Stiho en Bouwmaat in Tilburg een generiek verkeersplan opgesteld. Stiho en Bouwmaat is een groothandel in hout en bouw- en plaatmaterialen voor de professionele bouw met 16 balieverkooppunten waar klanten materialen kunnen uitzoeken en direct meenemen. Bezorging vindt plaats vanuit vier regionale distributiecentra. Enkele opvallende aspecten in het rapport zijn; keer de bestaande rijrichting om, plaats een hekwerk om voetgangers te beschermen en leg zebrapaden aan. Heet hangijzer is de bestelauto van de klant die de loodsen inrijdt om goederen in de laden. Het gaat hier om de dieselmotor. Die mag in gesloten ruimten niet meer worden gebruikt. EVO adviseert zogenaamde opsteekroetfilters in bruikleen te geven aan de bestuurders van busjes en anders; de goederen met een elektrisch aangedreven voertuig voor de klant naar buiten te rijden. De Arbeidsinspectie controleert en beboet hierop.
